جعل هویت چیست؟ روش‌ها و راه‌های مقابله با جعل هویت

فرض کنید فردی با نام، تصویر، اطلاعات هویتی یا حساب کاربری شما وارد یک سامانه شود و کاری انجام دهد که در ظاهر کاملاً قانونی به نظر می‌رسد؛ اینجا دقیقاً با مفهوم جعل هویت روبه‌رو هستیم. اما جعل هویت چیست و چه تفاوتی با سرقت اطلاعات یا کلاهبرداری دارد؟ جعل هویت می‌تواند از جعل یک مدرک ساده شروع شود و تا سوءاستفاده از هویت افراد در بانک‌ها، پلتفرم‌های آنلاین، شبکه‌های اجتماعی و خدمات دیجیتال ادامه پیدا کند.

در این مقاله ابتدا مفهوم جعل هویت و انواع آن را بررسی می‌کنیم، سپس سراغ روش‌های رایج جعل هویت در دنیای دیجیتال، تهدیدات و خسارت‌های آن، نشانه‌های تشخیص جعل، فناوری‌های مورد استفاده برای مقابله با جعل هویت و نقش احراز هویت دیجیتال در کاهش این ریسک می‌رویم.

جعل هویت چیست و دقیقاً چه اتفاقی در آن رخ می‌دهد؟

جعل هویت زمانی رخ می‌دهد که یک فرد، خود را شخص دیگری معرفی کند یا از اطلاعات هویتی فرد دیگری برای انجام یک اقدام استفاده کند.

برای درک ساده‌تر، کافی است میان هویت واقعی و هویت ادعاشده تفاوتی ایجاد شود. هرچه فاصله این دو بیشتر باشد و سیستم نتواند آن را تشخیص دهد، احتمال وقوع جعل هویت بالاتر می‌رود.

تعریف ساده جعل هویت

در ساده‌ترین تعریف، جعل هویت یعنی:

• معرفی فرد به جای شخص دیگری
• استفاده غیرمجاز از اطلاعات هویتی دیگران
• ارائه مدارک یا اطلاعات جعلی برای اثبات هویت
• استفاده از حساب یا پروفایل فرد دیگر
• ایجاد یک هویت ساختگی با استفاده از ترکیبی از اطلاعات واقعی و جعلی

بنابراین جعل هویت فقط به جعل شناسنامه یا کارت ملی محدود نمی‌شود. در فضای دیجیتال، حتی استفاده از تصویر، شماره موبایل، حساب کاربری یا ویدئوی فرد دیگری برای عبور از فرایند شناسایی نیز می‌تواند بخشی از این مسئله باشد.

تفاوت جعل هویت با سرقت هویت چیست؟

این دو اصطلاح در بسیاری از مواقع به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما از نظر مفهومی تفاوت دارند.

سرقت هویت بیشتر به دسترسی یا به‌دست‌آوردن اطلاعات هویتی یک فرد بدون اجازه اشاره می‌کند؛ در حالی که جعل هویت به استفاده از آن اطلاعات برای جا زدن خود به جای فرد واقعی مربوط می‌شود.

مثلاً:

• هکر شماره ملی و اطلاعات شخصی فردی را به دست می‌آورد → سرقت اطلاعات هویتی
• فرد دیگری با همان اطلاعات برای دریافت یک خدمت وارد سامانه می‌شود → جعل هویت

البته این دو اتفاق می‌توانند پشت سر هم رخ دهند و در یک زنجیره حمله، یکدیگر را تکمیل کنند.

چرا جعل هویت یک مسئله جدی است؟

هویت، پایه بسیاری از خدمات مالی، حقوقی، ارتباطی و دیجیتال است. وقتی یک سیستم نتواند تشخیص دهد چه کسی واقعاً پشت یک درخواست قرار دارد، بخش مهمی از اعتماد آن سیستم از بین می‌رود.

پیامدهای احتمالی می‌تواند شامل این موارد باشد:

• افتتاح حساب یا دریافت خدمات به نام فرد دیگری
• کلاهبرداری مالی
• ثبت‌نام جعلی در سامانه‌ها
• سوءاستفاده از اعتبار و سابقه شخص
• ایجاد خسارت حقوقی یا مالی
• دور زدن محدودیت‌ها و کنترل‌های امنیتی
• ورود غیرمجاز به حساب‌ها و سرویس‌ها
• آسیب به اعتبار برند و کسب‌وکار

برای آشنایی بیشتر با مفهوم شناسایی هویت و اینکه این فرایند دقیقاً چگونه کار می‌کند، مطالعه مطلب احراز هویت چیست می‌تواند دید کامل‌تری ایجاد کند.

انواع جعل هویت

جعل هویت شکل‌های متفاوتی دارد و بسته به محیطی که این اتفاق در آن رخ می‌دهد، روش ارتکاب و شیوه شناسایی آن نیز متفاوت است.

جعل هویت با مدارک جعلی

یکی از روش‌های سنتی جعل هویت، استفاده از مدارک دستکاری‌شده یا جعلی است.

ممکن است مجرم:

• تصویر یک مدرک را تغییر دهد
• اطلاعات روی مدرک را دستکاری کند
• عکس فرد را تغییر دهد
• یک مدرک کاملاً جعلی تولید کند
• از مدرک متعلق به فرد دیگری استفاده کند

در گذشته، بررسی این موارد به‌صورت دستی انجام می‌شد و خطای انسانی یکی از چالش‌های اصلی بود. امروزه بسیاری از فرایندها به کمک فناوری‌های خودکار انجام می‌شوند.

جعل هویت با استفاده از اطلاعات واقعی

همه مهاجمان برای جعل هویت به مدارک کاملاً جعلی نیاز ندارند.

گاهی اطلاعات واقعی یک فرد مانند:

• نام و نام خانوادگی
• کد ملی
• تاریخ تولد
• شماره تلفن
• تصویر
• آدرس
• اطلاعات بانکی

در کنار چند داده دیگر قرار می‌گیرند تا یک هویت قابل‌قبول ساخته شود.

این نوع جعل می‌تواند خطرناک باشد، چون بخشی از اطلاعات کاملاً صحیح است و تشخیص آن برای سیستم‌های ساده دشوارتر می‌شود.

جعل هویت در شبکه‌های اجتماعی

ایجاد حسابی با نام، تصویر و مشخصات یک فرد واقعی از نمونه‌های شناخته‌شده جعل هویت است.

برای مثال ممکن است شخصی با استفاده از اطلاعات یک فرد:

• حساب جعلی ایجاد کند
• به دوستان یا مشتریان او پیام دهد
• درخواست وجه کند
• اعتبار فرد را تخریب کند
• اطلاعات بیشتری از قربانی جمع‌آوری کند

هرچقدر اطلاعات عمومی افراد در اینترنت بیشتر باشد، ساخت چنین پروفایل‌هایی نیز ساده‌تر می‌شود.

جعل هویت در خدمات مالی

خدمات مالی یکی از حساس‌ترین حوزه‌ها برای مقابله با جعل هویت است؛ زیرا یک هویت جعلی می‌تواند مستقیماً منجر به خسارت مالی شود.

نمونه‌ها:

• ایجاد حساب بانکی با هویت جعلی
• دریافت تسهیلات یا اعتبار با اطلاعات شخص دیگر
• افتتاح حساب یا کیف پول دیجیتال
• انجام تراکنش با هویت غیرواقعی
• ثبت‌نام در خدمات مالی آنلاین

به همین دلیل، احراز هویت در این حوزه معمولاً به یک بررسی ساده اطلاعات متنی محدود نمی‌شود.

جعل هویت در دنیای دیجیتال چگونه اتفاق می‌افتد؟

با دیجیتالی شدن خدمات، جعل هویت نیز از روش‌های سنتی عبور کرده و شکل پیچیده‌تری گرفته است.

در جعل هویت در دنیای دیجیتال مهاجم ممکن است بدون حضور فیزیکی در محل کسب‌وکار، تلاش کند سیستم را متقاعد کند که یک شخص واقعی است.

فیشینگ و مهندسی اجتماعی

یکی از مسیرهای رایج، فریب کاربر برای دریافت اطلاعات حساس است.

مهاجم ممکن است با یک پیام، تماس یا صفحه جعلی از کاربر بخواهد:

• رمز عبور را وارد کند
• کد یک‌بارمصرف را ارسال کند
• تصویر مدرک هویتی بفرستد
• روی یک لینک کلیک کند
• اطلاعات شخصی را در یک فرم وارد کند

در این روش، گاهی خود قربانی اطلاعات موردنیاز مهاجم را در اختیار او قرار می‌دهد.

مقاله پیشنهادی: فیشینگ چیست و انواع آن کدام است؟

سوءاستفاده از تصاویر و ویدئوها

وقتی تصویر یک فرد در فضای آنلاین در دسترس باشد، مهاجم می‌تواند تلاش کند از آن برای عبور از یک فرایند شناسایی تصویری استفاده کند.

به همین دلیل، صرف مقایسه یک تصویر با تصویر دیگر همیشه کافی نیست. سیستم باید بررسی کند که آیا تصویر مربوط به یک فرد واقعی و حاضر در لحظه است یا خیر.

فناوری تشخیص زنده بودن Liveness Detection دقیقاً برای همین دسته از چالش‌ها اهمیت پیدا می‌کند.

دیپ ‌فیک و محتوای مصنوعی

پیشرفت ابزارهای هوش مصنوعی، تولید تصاویر و ویدئوهای مصنوعی را آسان‌تر کرده است. در نتیجه، برخی روش‌های سنتی تشخیص چهره به‌تنهایی ممکن است برای سناریوهای پیچیده کافی نباشند.

در چنین شرایطی، سامانه‌های احراز هویت باید مجموعه‌ای از کنترل‌ها را کنار هم قرار دهند تا احتمال پذیرش هویت جعلی کاهش پیدا کند.

مقاله پیشنهادی: دیپ فیک چیست و چگونه کار می‌کند؟

تصاحب حساب کاربری

در برخی حملات، مهاجم ابتدا وارد حساب کاربری فرد می‌شود و سپس از همان حساب برای ایجاد اعتماد استفاده می‌کند.

این حمله ممکن است با موارد زیر آغاز شود:

• افشای رمز عبور
• سرقت نشست کاربری
• مهندسی اجتماعی
• فیشینگ
• سوءاستفاده از اطلاعات لو رفته

پس از تصاحب حساب، مهاجم می‌تواند خود را به‌عنوان همان فرد واقعی معرفی کند.

مهم‌ترین تهدیدات جعل هویت چیست؟

تهدیدات جعل هویت فقط متوجه یک فرد نیست و در صورت نبود کنترل مناسب، می‌تواند مشتری، کسب‌وکار و حتی یک زنجیره خدمات را تحت تأثیر قرار دهد.

تهدید برای کاربران

برای کاربر، جعل هویت ممکن است پیامدهایی مانند موارد زیر داشته باشد:

• از دست رفتن پول
• سوءاستفاده از اطلاعات شخصی
• ایجاد تعهد مالی
• آسیب به اعتبار
• از دست رفتن دسترسی به حساب
• درگیر شدن در پرونده‌های ناشی از سوءاستفاده

تهدید برای کسب‌وکارها

کسب‌وکارهایی که با هویت مشتریان سروکار دارند، با ریسک‌های بیشتری مواجه هستند.

از جمله:

• افزایش تقلب
• ایجاد حساب‌های جعلی
• دریافت خدمات توسط افراد غیرمجاز
• بازگشت وجه و خسارت مالی
• هزینه بررسی و پیگیری تخلفات
• آسیب به اعتبار برند
• افزایش ریسک‌های قانونی و نظارتی

تهدید برای پلتفرم‌های آنلاین

برای پلتفرم‌های بزرگ، جعل هویت می‌تواند به شکل گسترده‌تری ظاهر شود.

مثلاً یک مهاجم می‌تواند با ساخت تعداد زیادی هویت جعلی:

• کمپین‌های تقلب ایجاد کند
• محدودیت‌های سیستم را دور بزند
• حساب‌های متعدد بسازد
• از مشوق‌های مالی سوءاستفاده کند
• رفتارهای غیرواقعی در پلتفرم ایجاد کند

به همین دلیل، مقابله با جعل هویت فقط به تشخیص یک کاربر جعلی محدود نیست؛ بلکه بخشی از معماری امنیت و مدیریت ریسک یک سامانه محسوب می‌شود.

از کجا بفهمیم یک هویت جعلی است؟

هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند در تمام سناریوها جعل هویت را ثابت کند، اما ترکیب چند علامت می‌تواند احتمال جعل را افزایش دهد.

نشانه‌های مربوط به مدارک

هنگام بررسی مدارک، موارد زیر می‌توانند نیازمند بررسی بیشتر باشند:

• اختلاف فونت یا اندازه نوشته‌ها
• ناهماهنگی میان بخش‌های مختلف مدرک
• کیفیت غیرطبیعی تصویر
• تغییرات مشکوک در عکس
• اطلاعات ناسازگار
• برش یا حاشیه غیرعادی
• انعکاس یا نور غیرطبیعی در تصویر

این بررسی‌ها در سامانه‌های حرفه‌ای می‌توانند به‌صورت خودکار نیز انجام شوند.

نشانه‌های مربوط به چهره

در فرایندهای تصویری، مواردی مثل این‌ها می‌تواند اهمیت داشته باشد:

• ناهماهنگی چهره با مدرک
• کیفیت مشکوک تصویر
• استفاده از تصویر چاپ‌شده
• نمایش تصویر روی نمایشگر
• حرکات غیرطبیعی
• ناسازگاری میان فریم‌های ویدئو

فناوری تطبیق یا تشخیص چهره می‌تواند برای مقایسه چهره فرد با تصویر ثبت‌شده در مدرک مورد استفاده قرار بگیرد.

نشانه‌های رفتاری و داده‌ای

گاهی مشکل از خود تصویر یا مدرک نیست، بلکه الگوی فعالیت کاربر غیرطبیعی است.

برای مثال:

• چند حساب با اطلاعات مشابه ایجاد می‌شود
• تعداد زیادی ثبت‌نام از یک الگو انجام می‌شود
• درخواست‌ها از مسیرهای غیرمعمول وارد می‌شوند
• اطلاعات چند کاربر با یکدیگر ارتباط مشکوک دارند

در چنین شرایطی، تحلیل چند سیگنال به‌صورت هم‌زمان می‌تواند نتیجه دقیق‌تری ایجاد کند.

فناوری‌های مقابله با جعل هویت

مقابله با جعل هویت به یک ابزار واحد وابسته نیست. هر فناوری بخشی از مسئله را حل می‌کند و کنار هم قرار گرفتن آن‌هاست که یک فرایند مطمئن‌تر ایجاد می‌کند.

OCR  و استخراج خودکار اطلاعات مدارک

یکی از مراحل مهم، خواندن اطلاعات مدرک است.

فناوری  ocrکمک می‌کند اطلاعات موجود در یک تصویر یا مدرک به داده قابل پردازش تبدیل شود.

کاربرد OCR در احراز هویت می‌تواند شامل این موارد باشد:

• استخراج نام
• استخراج شماره ملی
• استخراج تاریخ تولد
• خواندن شماره مدرک
• کاهش ورود دستی اطلاعات
• افزایش سرعت ثبت اطلاعات

اما OCR به‌تنهایی به معنی تأیید هویت نیست. OCR اطلاعات را استخراج می‌کند؛ در حالی که احراز هویت باید بررسی کند این اطلاعات واقعاً متعلق به همان فرد هستند یا خیر.

مقاله پیشنهادی: ocr چیست؟ آشنایی با فناوری تشخیص متن از تصویر

تشخیص اصالت و تقلب در مدرک

بعد از استخراج اطلاعات، لازم است بررسی شود که آیا مدرک دستکاری شده یا خیر.

در این مرحله، سامانه می‌تواند به دنبال نشانه‌هایی از تغییر، ناسازگاری یا جعل باشد.

در برخی سناریوها نیز استفاده از خدمات تخصصی تشخیص کارت ملی جعلی می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک داشته باشد.

تطبیق چهره

در این روش، تصویر یا ویدئوی فرد با تصویر موجود در مدرک مقایسه می‌شود.

هدف اصلی این است که بررسی شود:

آیا فردی که اکنون مقابل دوربین است همان فردی است که اطلاعات مدرک به او تعلق دارد؟

تطبیق چهره می‌تواند یکی از مهم‌ترین اجزای یک فرایند احراز هویت مدرن باشد.

Liveness Detection

حتی اگر سیستم تطبیق چهره بسیار دقیق باشد، یک سؤال مهم باقی می‌ماند:

آیا فرد واقعاً مقابل دوربین حضور دارد؟

Liveness Detection برای پاسخ به همین سؤال استفاده می‌شود. این فناوری تلاش می‌کند حملاتی مانند استفاده از عکس، نمایش تصویر روی صفحه یا برخی سناریوهای جعل تصویری را شناسایی کند.

تطبیق داده‌های هویتی

یک فرایند حرفه‌ای فقط تصویر را بررسی نمی‌کند. اطلاعات واردشده نیز باید با منابع معتبر و مورد اعتماد تطبیق داده شوند.

برای نمونه:

• نام و نام خانوادگی
• شماره ملی
• تاریخ تولد
• شماره تلفن
• اطلاعات ثبت‌شده در منابع معتبر

هرچه کنترل‌های مستقل بیشتری با یکدیگر هماهنگ شوند، احتمال پذیرش یک هویت جعلی کمتر می‌شود.

احراز هویت دیجیتال

در نهایت، همه این فناوری‌ها باید در یک فرایند مشخص کنار هم قرار بگیرند.

احراز هویت دیجیتال یوآیدی می‌تواند نمونه‌ای از رویکردی باشد که مراحل مختلف شناسایی و اعتبارسنجی را در یک جریان دیجیتال به هم متصل می‌کند.

مقایسه روش‌های مقابله با جعل هویت

برای اینکه تفاوت کاربرد فناوری‌های مختلف سریع‌تر مشخص شود، جدول زیر یک نمای کلی و خلاصه ارائه می‌دهد.

همان‌طور که در جدول می‌بینید، هیچ‌کدام از این فناوری‌ها به‌تنهایی پاسخ کامل به مسئله جعل هویت نیستند و کارایی اصلی زمانی ایجاد می‌شود که در یک فرایند یکپارچه استفاده شوند.

مقابله با جعل هویت در کسب‌وکارها چگونه انجام می‌شود؟

مقابله با جعل هویت در کسب‌وکارها باید از طراحی فرایند شروع شود، نه از آخرین مرحله‌ای که کاربر می‌خواهد وارد حساب خود شود.

۱. سطح ریسک کاربران را مشخص کنید

همه کاربران الزاماً ریسک یکسانی ندارند.

می‌توان بر اساس نوع خدمت، مبلغ تراکنش، حساسیت اطلاعات و سابقه فعالیت، سطوح مختلف ریسک تعریف کرد.

برای نمونه:

• خدمت ساده → کنترل‌های پایه
• خدمت حساس → کنترل‌های هویتی بیشتر
• تراکنش پرریسک → بررسی تکمیلی

این رویکرد باعث می‌شود امنیت با تجربه کاربری متعادل شود.

۲. احراز هویت را فقط به یک داده محدود نکنید

اتکا به یک عامل ساده مانند نام، کد ملی یا حتی رمز عبور، می‌تواند ریسک را افزایش دهد.

یک فرایند قوی‌تر می‌تواند ترکیبی از این عوامل باشد:

1. اطلاعات هویتی
2. مدرک شناسایی
3. تطبیق اطلاعات
4. تصویر یا ویدئو
5. تشخیص زنده بودن
6. تطبیق چهره

۳. بررسی‌ها را تا حد امکان خودکار کنید

بررسی دستی برای حجم بالای کاربران هم هزینه‌بر است و هم مستعد خطای انسانی.

اتوماسیون می‌تواند:

• زمان بررسی را کاهش دهد
• نتایج را استانداردتر کند
• حجم زیادی از درخواست‌ها را مدیریت کند
• نیاز به بررسی دستی را برای موارد خاص محدود کند

۴. فرایند را کوتاه و قابل فهم نگه دارید

امنیت بالا نباید الزاماً به تجربه کاربری ضعیف منجر شود.

اگر کاربر نداند:

• چه مدرکی باید آپلود کند
• چرا تصویر لازم است
• چگونه فیلم بگیرد
• چه شرایط نوری مناسب است

احتمال خطا و رها کردن فرایند افزایش پیدا می‌کند.

پس یک فرایند حرفه‌ای باید ساده، مرحله‌بندی‌شده و قابل فهم طراحی شود.

۵. رخدادهای مشکوک را ذخیره و تحلیل کنید

مقابله با جعل هویت یک فرایند یک‌باره نیست. کسب‌وکار باید بتواند رفتارهای مشکوک را در طول زمان شناسایی کند.

برای مثال:

• تعداد تلاش‌های ناموفق
• تکرار اطلاعات یکسان
• ایجاد حساب‌های متعدد
• تغییرات مشکوک در داده‌ها
• رفتارهای غیرعادی کاربران

این اطلاعات می‌توانند در سیستم مدیریت ریسک مورد استفاده قرار گیرند.

نقش احراز هویت در پیشگیری از جعل هویت

احراز هویت، در اصل پاسخی به یک سؤال مهم است:

آیا این فرد واقعاً همان کسی است که ادعا می‌کند؟

اما در محیط دیجیتال پاسخ به این سؤال به مراتب پیچیده‌تر از بررسی یک کارت شناسایی روی میز است.

احراز هویت سنتی

در روش‌های سنتی معمولاً فرد:

• به شعبه یا محل ارائه خدمت مراجعه می‌کرد
• مدرک شناسایی ارائه می‌داد
• کارشناس مدرک را بررسی می‌کرد
• هویت شخص به‌صورت حضوری تأیید می‌شد

احراز هویت دیجیتال

در محیط آنلاین، حضور فیزیکی حذف شده است. بنابراین فناوری باید بخشی از وظایف کارشناس را بر عهده بگیرد.

این فرایند ممکن است شامل:

• دریافت اطلاعات
• دریافت تصویر مدرک
• استخراج اطلاعات
• بررسی اصالت
• دریافت تصویر یا ویدئوی کاربر
• Liveness
• تطبیق چهره
• کنترل نهایی

باشد.

به همین دلیل، یک وب سرویس احراز هویت می‌تواند برای کسب‌وکارهایی که نیاز دارند کنترل‌های هویتی را داخل سامانه خود اجرا کنند، کاربرد داشته باشد.

چرا فقط بررسی کارت ملی برای جلوگیری از جعل هویت کافی نیست؟

گاهی تصور می‌شود اگر شماره ملی و اطلاعات کارت ملی درست باشند، پس فرد نیز حتماً همان صاحب هویت است. اما این فرض لزوماً درست نیست.

تصور کنید یک مهاجم به تصویر یا اطلاعات مدرک یک فرد واقعی دسترسی داشته باشد. در این حالت، ممکن است اطلاعات ارائه‌شده کاملاً صحیح باشند اما شخصی که آن اطلاعات را ارائه می‌کند، صاحب واقعی آن هویت نباشد.

به همین دلیل باید بین دو سؤال تفاوت قائل شد:

آیا این مدرک معتبر است؟

و

آیا این فرد صاحب واقعی این مدرک است؟

پاسخ سؤال اول با بررسی مدرک به دست می‌آید و پاسخ سؤال دوم معمولاً به تطبیق چهره، Liveness و سایر کنترل‌های هویتی نیاز دارد.

جعل هویت و هوش مصنوعی؛ تهدید یا ابزار دفاع؟

هوش مصنوعی از یک طرف می‌تواند ابزار مهاجم باشد و از طرف دیگر به سیستم‌های دفاعی نیز کمک کند.

استفاده مهاجمان از هوش مصنوعی

فناوری‌های مولد می‌توانند برای:

• تولید محتوای تصویری جعلی
• ساخت پروفایل‌های باورپذیرتر
• ایجاد محتوای صوتی یا ویدئویی مصنوعی
• خودکارسازی بخشی از حملات

استفاده شوند.

این موضوع باعث شده مقابله با جعل هویت نیز نیازمند فناوری‌های پیشرفته‌تر باشد.

استفاده مدافعان از هوش مصنوعی

در سمت دفاع، مدل‌های هوشمند می‌توانند برای:

• تحلیل تصاویر
• تشخیص ناهنجاری
• بررسی الگوهای رفتاری
• تحلیل اسناد
• تطبیق چهره
• تشخیص نشانه‌های حمله
• اولویت‌بندی موارد پرریسک

به کار گرفته شوند.

بنابراین مسئله اصلی، هوش مصنوعی خوب یا بد نیست؛ بلکه این است که چگونه از فناوری در معماری درست امنیت و احراز هویت استفاده شود.

اشتباهات رایج در مقابله با جعل هویت

حتی با وجود فناوری‌های پیشرفته، طراحی اشتباه فرایند می‌تواند باعث ایجاد حفره امنیتی شود.

اعتماد بیش از حد به یک فاکتور

اگر فقط یک عامل را معتبر بدانیم، مهاجم کافی است همان یک عامل را دور بزند.

بی‌توجهی به کیفیت داده‌ها

اطلاعات نادرست، قدیمی یا ناقص می‌تواند نتیجه بررسی را تحت تأثیر قرار دهد.

نادیده گرفتن تجربه کاربر

فرایندهای بیش از حد پیچیده باعث می‌شوند کاربران:

• مراحل را اشتباه انجام دهند
• چند بار تلاش کنند
• فرایند را نیمه‌کاره رها کنند
• به پشتیبانی نیاز پیدا کنند

بررسی صرفاً در زمان ثبت‌نام

برخی کسب‌وکارها تصور می‌کنند بعد از احراز هویت اولیه دیگر نیازی به کنترل نیست. در حالی که هویت و رفتار کاربر در طول چرخه عمر مشتری نیز می‌تواند نیازمند بررسی باشد.

نبود فرآیند برای موارد مشکوک

سیستم باید برای رد شدن یا تأیید شدن تنها دو حالت نداشته باشد. در برخی موارد بهتر است یک درخواست برای بررسی بیشتر به تیم مربوطه ارجاع شود.

برای کاهش ریسک جعل هویت چه چک‌لیستی داشته باشیم؟

یک چک‌لیست ساده می‌تواند به کسب‌وکار کمک کند تا نقاط ضعف خود را سریع‌تر پیدا کند:

چک ‌لیست مقابله با جعل هویت

• اطلاعات هویتی از کاربر دریافت می‌شود.
• مدرک شناسایی بررسی می‌شود.
• اطلاعات مدرک استخراج و پردازش می‌شوند.
• اصالت یا نشانه‌های جعل مدرک بررسی می‌شود.
• تصویر یا ویدئوی کاربر دریافت می‌شود.
• زنده بودن کاربر بررسی می‌شود.
• چهره کاربر با مدرک تطبیق داده می‌شود.
• داده‌های هویتی با منابع معتبر بررسی می‌شوند.
• درخواست‌های مشکوک برای بررسی بیشتر علامت‌گذاری می‌شوند.
• رویدادهای مهم برای تحلیل و پیگیری ثبت می‌شوند.
• فرایند برای کاربر شفاف و ساده طراحی شده است.

این چک‌لیست یک چارچوب پایه است و بسته به صنعت، سطح ریسک و الزامات کسب‌وکار باید تکمیل شود.

جعل هویت برای چه کسب‌وکارهایی مهم‌تر است؟

هر کسب‌وکاری که تصمیم یا ارائه خدمت آن بر اساس هویت مشتری انجام می‌شود، باید احتمال جعل هویت را جدی بگیرد؛ اما در برخی حوزه‌ها حساسیت بیشتر است.

حوزه مالی

• بانک‌ها
• پرداخت
• فین‌تک‌ها
• کیف پول
• اعتباردهی
• کارگزاری و سرمایه‌گذاری

خدمات آنلاین

• مارکت‌پلیس‌ها
• پلتفرم‌های اشتراکی
• سرویس‌های آنلاین حساس
• پلتفرم‌های مالی و اعتباری

خدمات سازمانی

• ثبت قرارداد
• خدمات منابع انسانی
• دسترسی به سامانه‌های حساس
• سامانه‌های دولتی و سازمانی

خدماتی که ارزش مالی یا اعتباری دارند

هرجا هویت یک شخص برای دریافت پول، اعتبار، دارایی یا امتیاز اهمیت داشته باشد، جعل هویت نیز می‌تواند یک تهدید جدی محسوب شود.

آیا می‌توان جعل هویت را به‌طور کامل از بین برد؟

واقع‌بینانه‌تر این است که به جای هدف‌گذاری برای ریسک صفر، روی کاهش ریسک تا سطح قابل‌قبول تمرکز کنیم.

هیچ فرایند امنیتی را نمی‌توان به‌عنوان راهکاری که در همه شرایط و برای همیشه تمام سناریوهای جعل را حذف می‌کند، در نظر گرفت.

اما می‌توان با استفاده از:

• احراز هویت چندمرحله‌ای
• بررسی مدارک
• OCR
• تطبیق چهره
• Liveness Detection
• کنترل داده‌ها
• تحلیل رفتار
• مدیریت ریسک
• نظارت مداوم

احتمال موفقیت بسیاری از حملات را کاهش داد.

تفاوت جعل هویت با تقلب چیست؟

تقلب مفهومی گسترده‌تر است و می‌تواند با یا بدون جعل هویت اتفاق بیفتد.

برای مثال، یک شخص ممکن است با هویت واقعی خودش اطلاعاتی خلاف واقع ارائه دهد تا مزیت مالی به دست آورد. این رفتار می‌تواند تقلب باشد، اما الزاماً جعل هویت نیست.

در مقابل، اگر همان فرد خود را شخص دیگری معرفی کند، با مفهوم جعل هویت مواجه هستیم.

بنابراین می‌توان گفت:

جعل هویت یکی از مسیرهایی است که می‌تواند برای انجام تقلب مورد استفاده قرار بگیرد.

چگونه یک سیستم احراز هویت ضدجعل طراحی کنیم؟

یک معماری منطقی برای بسیاری از کسب‌وکارها می‌تواند از چند لایه تشکیل شود.

لایه اول: دریافت اطلاعات

اطلاعات هویتی از کاربر دریافت می‌شود.

لایه دوم: بررسی مدرک

مدرک شناسایی دریافت و از نظر ساختاری و محتوایی بررسی می‌شود.

لایه سوم: استخراج داده

با استفاده از OCR، اطلاعات مدرک به داده ساختاریافته تبدیل می‌شود.

لایه چهارم: اعتبارسنجی

اطلاعات استخراج‌شده با منابع معتبر یا سرویس‌های مورد اعتماد مقایسه می‌شوند.

لایه پنجم: بررسی زنده بودن

با Liveness بررسی می‌شود که فرد واقعی در فرایند حضور دارد.

لایه ششم: تطبیق چهره

چهره فرد با تصویر مربوط به هویت مورد ادعا مقایسه می‌شود.

لایه هفتم: تصمیم ریسک

در نهایت، نتیجه همه بررسی‌ها کنار هم قرار می‌گیرد و سیستم تصمیم می‌گیرد:

• تأیید
• رد
• بررسی بیشتر

این ساختار باعث می‌شود تصمیم نهایی تنها بر اساس یک سیگنال گرفته نشود.

جمع‌بندی؛ جعل هویت چیست و چطور می‌توان با آن مقابله کرد؟

حالا اگر دوباره به سؤال اول مقاله برگردیم، جعل هویت چیست؟ جعل هویت یعنی فردی با استفاده از اطلاعات، مدارک، تصاویر یا حساب متعلق به شخص دیگر یا با ایجاد یک هویت ساختگی، خود را به‌عنوان فرد دیگری معرفی کند؛ خطری که با دیجیتالی شدن خدمات، شکل پیچیده‌تری پیدا کرده است. مقابله با جعل هویت نیز دیگر فقط با مشاهده یک کارت شناسایی ممکن نیست و به ترکیبی از بررسی مدارک، OCR، تطبیق داده‌ها، تشخیص چهره، Liveness و مدیریت ریسک نیاز دارد.

حالا برای شما مهم‌تر است که در مسیر احراز هویت یک سرویس، امنیت مدارک را تقویت کنید یا شناسایی خود فرد را؟ تجربه یا چالش شما در این زمینه چیست؟ در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.